Zeden in Turkije: gebruiken & etiquette voor reizigers

Zeden en gebruiken in Turkije – etiquette voor reizigers

Turken zijn uitgesproken gastvrij en vergeven vreemdelingen bijna elke kleine fout. Wie echter een paar basisregels kent, zal snel merken hoe deuren opengaan. Sinds 1989 begeleiden wij gasten door Turkije – dit zijn de gebruiken waarnaar ons het vaakst wordt gevraagd.

Begroeting en respect voor ouderen

Ter begroeting geeft men elkaar een hand, onder vrienden volgen twee aangeduide kussen op de wang.
Bij oudere familieleden kust men de hand en brengt men die vervolgens naar het voorhoofd – een teken van diep respect, vooral op de feestdagen (Bayram).
Ouderen worden als eerste begroet, als eerste bediend en krijgen de beste plaats.
Vreemden worden vaak familiair aangesproken: „Abla” (grote zus), „Abi” (grote broer), „Teyze” (tante) of „Amca” (oom). Meer daarover in ons artikel over verwantschap.

Te gast in een Turkse woning

Schoenen uit: Voor de voordeur worden de schoenen uitgetrokken, meestal staan er pantoffels klaar voor gasten.
Gastgeschenk: Zoetigheid van de banketbakker, bloemen of lokum zijn altijd goed. Wat verder in de smaak valt, leest u in ons artikel „Wat geef je cadeau?”.
Thee en eten: Gasten krijgen royaal aangeboden. Een beleefd „nee” wordt vaak als bescheidenheid opgevat – reken op een tweede en derde aanbod.
Eau de cologne: Ter begroeting wordt vaak „kolonya” op de handen gedruppeld – een teken van gastvrijheid.

Moskeeën bezoeken

Schouders en knieën bedekt; vrouwen dragen een hoofddoek (in veel moskeeën bij de ingang verkrijgbaar).
Schoenen worden vóór het betreden uitgetrokken en in de klaarliggende zakjes of rekken gezet.
Tijdens de gebedstijden, vooral op vrijdagmiddag, is het bezoek voor toeristen beperkt.
Biddende mensen niet fotograferen en niet vlak voor hen langs lopen.

In het openbaar

Kleding: In Istanbul is veel toegestaan, in conservatieve wijken zoals Fatih of Üsküdar wordt ingetogen kleding gewaardeerd.
Tederheden: Stellen zijn in het openbaar eerder terughoudend.
Fotograferen: Mensen, vooral vrouwen, vooraf om toestemming vragen. Militaire installaties mogen niet worden gefotografeerd.
Staatssymbolen: De vlag en Atatürk genieten hoog aanzien. Neerbuigende opmerkingen zijn niet alleen onbeleefd, maar kunnen ook strafbaar zijn.
Schoenzool: Iemand de zool van uw schoen toekeren geldt als respectloos.

Afdingen, fooi en rekening

In de bazaar wordt afgedongen, in winkels met vaste prijzen en in supermarkten niet.
In het restaurant is 5 tot 10 procent fooi gebruikelijk.
Wie uitnodigt, betaalt. Een vriendelijke strijd om de rekening hoort erbij – de volgende keer bent u aan de beurt.

Tijd en gelijkmoedigheid

Stiptheid wordt in het zakenleven verwacht, privé is men ruimhartiger. Een „İnşallah” (zo God wil) bij afspraken betekent geen afzegging, maar gelijkmoedigheid. En wie naar de weg vraagt, wordt vaak een stukje begeleid.

Veel gebaren hebben in Turkije een eigen betekenis – de beroemde „duim omhoog” bijvoorbeeld. Meer daarover in ons artikel Lichaamstaal in Turkije.

Plant u een reis naar Istanbul?

Ontdek de stad met een door de staat gelicentieerde reisleider – privé, in het Duits, zonder winkelstops.

→ Privé-stadsrondleidingen in Istanbul bekijken