Kerken in Istanbul

Religies

Religie

Procent

Soennieten

82 %

Alevieten

16 %

Alawieten

1 %

Christenen

0,2 %

Overige

0,8 %

Volgens officiële statistieken is ongeveer 99 % van de Turkse bevolking moslim, van wie ca. 82 % soennieten, 16 % alevieten en 1–2 % alawieten.

Daarnaast wonen er in Turkije 0,2 % christenen (125.000) en 0,04 % joden (23.000). Ook een klein aantal jezidi's en dönme woont hier. Aan het begin van de 20e eeuw woonden er op het grondgebied van het huidige Turkije echter nog ongeveer 20 % christenen (met name Armeniërs en Grieken) en in 1923 werden meer dan 120.000 joden geteld.

De cijfers zeggen slechts beperkt iets, omdat elke inwoner van Turkije, als hij niet uitdrukkelijk als aanhanger van een andere religie wordt aangemerkt, automatisch als moslim wordt geregistreerd. Een tegenhanger van het uittreden uit de kerk bestaat niet, zodat ook atheïsten, agnosten en burgers die tot geen enkele geloofsgemeenschap behoren in de officiële statistiek als moslim worden geregistreerd. Het precieze aantal moslims en niet-religieuze inwoners is daarom niet bekend.

Sinds de stichting van de republiek geldt de scheiding tussen staat en religie. De positie van de islam als staatsgodsdienst werd in 1928 onder staatsoprichter Atatürk per grondwetswijziging opgeheven.[29] Turkije beschouwt zich sindsdien als een seculiere staat zonder religieuze voorkeuren. Zo geldt de sharia, anders dan in veel islamitische staten, in Turkije niet. In de afgelopen jaren hebben conservatief-religieuze stromingen onder de bevolking sterk aan invloed gewonnen.

Het staatspresidium voor godsdienstzaken (DİB) beheert de soennitische instellingen. Ondanks de in artikel 2 van de Turkse grondwet vastgelegde scheiding van staat en religie (artikel 2: „De Republiek Turkije is een […] democratische, seculiere en sociale rechtsstaat.“ is het met verstrekkende bevoegdheden uitgeruste DİB verbonden aan het ambt van de Turkse minister-president en valt het onder de zittende minister-president. Het DİB stelt islamitische rechtsadviezen (fetva) op en geeft daartoe opdracht. In 2008 stelde het DİB door middel van een fetva vast dat het afwenden van de islam naar een andere religie toegestaan is. De Koran voorziet naast een straf in het hiernamaals niet in een wereldlijke straf voor afvalligheid van de islam.

Sociale situatie

De staat stelt voor alle burgers een medische basiszorg ter beschikking. In 2007 waren er per 1000 inwoners 1,23 artsen.

De levensverwachting bedroeg in de periode van 2010 tot 2015 in Turkije 74,8 jaar (bij mannen 71,5 jaar en bij vrouwen 78,1 jaar). In de ranglijst volgens de welvaartsindicator Index van de menselijke ontwikkeling stond Turkije in 2014 op plaats 72 van 188 beoordeelde staten en valt daarmee in de groep van staten met een „hoge menselijke ontwikkeling“; ten opzichte van 2009 is het land daarmee 16 plaatsen gestegen.

Volgens een studie van Credit Suisse heeft Turkije voor 2014 een Gini-coëfficiënt van 0,84 en is daarmee een land met een „hoge mate van vermogensongelijkheid“.[35] De vermogensongelijkheid nam in de jaren 2002 tot 2014 toe: het aandeel van de rijkste één procent van de Turkse bevolking steeg in deze periode van 39,4 procent van het totale vermogen tot 54,3 procent.[36] Volgens Forbes waren er in 2017 in Turkije 29 miljardairs